Trong thời đại số hóa hiện nay, trẻ em đang trở thành mục tiêu của những kẻ lừa đảo tinh vi. Những thủ thuật thao túng tâm lý được sử dụng để dẫn dắt trẻ vào bẫy lừa đảo ngày càng tăng. Để bảo vệ con cái một cách thực chất, phụ huynh cần thay đổi cách nhìn nhận và trang bị cho trẻ những kỹ năng cần thiết.

Phó giáo sư Phạm Mạnh Hà, chuyên gia ngành tâm lý học tại Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội, cảnh báo rằng không đứa trẻ nào an toàn tuyệt đối trước những thủ thuật thao túng tâm lý tinh vi. Những kẻ lừa đảo thường sử dụng kịch bản tinh vi, đánh trúng vào tâm lý yếu điểm của từng đối tượng.

Có 4 thủ thuật thao túng tâm lý phổ biến mà các đối tượng thường sử dụng: ‘Tội phạm hóa’, ‘Cô lập’, ‘Khẩn cấp’, và ‘Bình thường hóa’. Những thủ thuật này được thiết kế như một kịch bản hoàn chỉnh, nhằm làm trẻ mất phương hướng, hoảng loạn, và hoàn toàn phụ thuộc vào kẻ thao túng.

Để hiểu vì sao một đứa trẻ dễ bị dẫn dắt, cần xem xét tổng thể từ đặc điểm tâm lý, hoàn cảnh gia đình đến các mối quan hệ xung quanh. Trẻ ở độ tuổi phát triển chưa có khả năng đánh giá rủi ro hoàn chỉnh, dễ tin người, nhất là khi sợ bị người lớn la mắng. Những gia đình có xung đột thường xuyên, ly hôn, hoặc khoảng cách thế hệ lớn cũng khiến trẻ khó tìm được điểm tựa tâm lý an toàn.

Ngoài ra, các mối quan hệ qua mạng, với tốc độ phát triển nhanh và sự hiện diện ảo, lại mang đến cho trẻ cảm giác được lắng nghe và thấu hiểu – thứ mà trẻ không tìm được từ người thân.

Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ có những biểu hiện như thay đổi hành vi đột ngột, lo lắng khi không dùng điện thoại, phụ thuộc quá mức vào một người bạn mới, học tập sa sút, hoặc hay nói dối, giấu diếm. Khi phát hiện những dấu hiệu này, điều quan trọng nhất là không trách phạt, không dò xét, mà cần lắng nghe với thái độ thấu hiểu.

Phụ huynh nên xây dựng kênh giao tiếp cởi mở, giúp con cảm thấy an toàn khi chia sẻ. Cần giáo dục con về quyền riêng tư cơ thể, cách nhận diện các chiêu trò thao túng, và kỹ năng nói ‘không’ với những yêu cầu bất thường. Thay vì cấm đoán, hãy đồng hành cùng con trong không gian mạng, cùng tìm hiểu các xu hướng, trò chuyện về những rủi ro một cách cởi mở.

Trong những trường hợp có dấu hiệu tâm lý kéo dài, cha mẹ nên chủ động tìm đến các chuyên gia tâm lý học đường hoặc chuyên gia giáo dục để được hỗ trợ kịp thời. Không phần mềm kiểm soát thiết bị nào có thể thay thế cho sự hiện diện thực chất của cha mẹ.

Lá chắn mạnh nhất trước những kịch bản lừa đảo tinh vi không nằm ở công nghệ, mà nằm ở chính sự kết nối tình cảm, niềm tin và đồng hành của gia đình.

Công an tỉnh Đăk Lăk vừa triệt phá một vụ cưỡng đoạt tài sản qua hình ảnh nhạy cảm, bắt giữ Chảo Láo Tả, ngụ tỉnh Lào Cai. Ngày 26/7, đối tượng bị bắt giữ về hành vi cưỡng đoạt tài sản.

Theo kết quả điều tra, vào năm 2022, Tả đã tạo một tài khoản Facebook và tự xưng là ‘Hoàng Hải Yến’, giới thiệu bản thân có khả năng giải quyết các vấn đề bằng tâm linh. Một người phụ nữ 36 tuổi ở Đăk Lăk tin tưởng vào khả năng này và đã nhắn tin nhờ Tả giúp đỡ hàn gắn tình cảm gia đình.

Sau đó, Tả yêu cầu người phụ nữ thực hiện cuộc gọi video khỏa thân để ‘kiểm tra’ với lời hứa sẽ giúp chị ta hàn gắn gia đình. Tuy nhiên, sau khi có hình ảnh nhạy cảm của người phụ nữ, Tả đã đe dọa sẽ đăng tải lên mạng xã hội nếu không đưa tiền. Từ tháng 10/2022 đến tháng 7/2024, Tả đã chiếm đoạt hơn 4 triệu đồng của người phụ nữ.

Quá trình điều tra cho thấy, Tả đã sử dụng hình ảnh nhạy cảm này như một công cụ để cưỡng đoạt tài sản của nạn nhân. Hiện vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.

Trước tình trạng tội phạm cưỡng đoạt tài sản bằng hình thức sử dụng hình ảnh nhạy cảm đang diễn biến phức tạp, công an tỉnh Đăk Lăk đang tăng cường công tác tuyên truyền, cảnh báo và kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn tinh vi của kẻ xấu.

Thời gian gần đây, TP Hồ Chí Minh đã ghi nhận một tình trạng đáng lo ngại khi hàng trăm người hiến máu nhận được các cuộc gọi lạ từ những người tự xưng là nhân viên của Sở Y tế, Bệnh viện Truyền máu Huyết học, Trung tâm Hiến máu nhân đạo thành phố và các đơn vị tổ chức hiến máu. Những đối tượng này thông báo rằng kết quả hiến máu của người dân có ‘bất thường’ và yêu cầu cung cấp hình ảnh căn cước công dân, tài khoản VNeID, kết bạn Zalo để ‘hướng dẫn đăng ký khám, làm xét nghiệm hoặc xác minh danh tính’.

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã xác định đây là một hình thức lừa đảo mới, gây hoang mang trong cộng đồng người hiến máu tình nguyện và đe dọa nghiêm trọng đến quyền lợi của người dân. Hành vi này cũng gây mất an ninh trật tự xã hội và ảnh hưởng đến uy tín của ngành Y tế cũng như phong trào hiến máu nhân đạo trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Trước tình hình này, ngành Y tế TP Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều hoạt động truyền thông nhằm cảnh báo người dân thông qua ứng dụng ‘Giọt máu vàng’, website, fanpage chính thức và gửi tin nhắn SMS đến cộng đồng người hiến máu để cảnh giác và không cung cấp thông tin cá nhân cho các đối tượng lạ.

Đồng thời, Sở Y tế cũng đã phối hợp với các cơ quan báo đài để truyền thông về quy trình hiến máu, giúp người dân hiểu biết và phòng tránh lừa đảo, đồng thời khuyến khích tham gia hiến máu tình nguyện.

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân cho các cuộc gọi hoặc tin nhắn lạ. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn, người dân không nên làm theo hướng dẫn của các đối tượng lạ mà cần chủ động báo cáo cho cơ quan Công an hoặc thông báo về các cơ sở y tế để được hỗ trợ và xử lý kịp thời.

Ngành Y tế TP Hồ Chí Minh khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để theo dõi tình hình và phối hợp với các cơ quan chức năng nhằm bảo vệ quyền lợi và bảo mật thông tin của người hiến máu.

Cũng theo Sở Y tế, các cơ sở y tế và đơn vị tiếp nhận hiến máu chỉ liên hệ với người dân qua các phương thức chính thống. Các tin nhắn gửi đến người hiến máu sẽ hiển thị tên thương hiệu ‘BVTMHH’ hoặc ‘TTHIENMAUTP’. Bệnh viện không yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân qua ứng dụng, Zalo hoặc bất kỳ đường link nào. Nếu có nghi ngờ, người dân có thể gọi ngay đến tổng đài của Bệnh viện Truyền máu Huyết học theo số 028.39557858 để xác minh.

Công an thành phố Hà Nội vừa phát cảnh báo về việc các đối tượng giả danh nhân viên điện lực gọi điện cho người dân với mục đích lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Vào thời điểm mùa hè, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng sự chủ quan của một số người dân để thực hiện hành vi phạm tội.

Bà H., cư trú tại Thanh Liệt, Hà Nội, là một trong những nạn nhân mới nhất của thủ đoạn này. Ngày 12/7, Công an phường Thanh Liệt đã tiếp nhận đơn trình báo của bà H. về việc bị mất hơn 500 triệu đồng sau khi nghe điện thoại của đối tượng giả danh nhân viên điện lực. Đối tượng này đã tự xưng là cán bộ điện lực Hà Nội và hướng dẫn bà H. thực hiện hợp đồng điện tử, sau đó gửi mã QR code và yêu cầu bà quét mã. Ngay sau khi bà H. quét mã QR, tài khoản của bà đã bị trừ hơn 500 triệu đồng.

Sự việc này đã được bà H. trình báo cơ quan Công an để làm rõ. Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo này. Các đối tượng thường mạo danh nhân viên ngành điện để yêu cầu người dân quét mã QR code hoặc cài đặt ứng dụng giả mạo, từ đó chiếm quyền điều khiển điện thoại để đánh cắp dữ liệu, tiền trong tài khoản ngân hàng.

Người dân tuyệt đối không nên cài đặt ứng dụng lạ từ đường link không xác minh, không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hay cấp quyền truy cập điện thoại cho bất kỳ phần mềm nào không rõ nguồn gốc. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về điện lực hoặc các dịch vụ liên quan, người dân có thể liên hệ trực tiếp với Tổng đài chăm sóc khách hàng của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc theo số 19006769 hoặc truy cập trang web của Trung tâm Chăm sóc khách hàng Tổng Công ty Điện lực miền Bắc tại https://cskh.npc.com.vn.

Khi gặp các trường hợp có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan Công an để ngăn chặn và xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngày 21-7, Bộ đội biên phòng tỉnh Tây Ninh cho biết đã phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Cục Cảnh sát hình sự (Bộ Công an) và các đơn vị liên quan tiếp nhận 161 công dân Việt Nam được lực lượng chức năng Campuchia trao trả. Những người này được đưa về Việt Nam tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (xã Bến Cầu, Tây Ninh), trong đó có 28 nữ và 133 nam, quê ở 16 tỉnh, thành trên cả nước.

Đa số những người này là lao động cư trú bất hợp pháp tại Campuchia và được nước này đưa ra từ các tổ chức lừa đảo. Công việc hàng ngày của họ tại các tổ chức này là lên mạng xã hội lừa đảo thông qua các ứng dụng, hay gọi điện giả danh điện lực, cán bộ thuế, cán bộ an ninh mạng để tìm kiếm nạn nhân. Nếu không làm theo hoặc không đạt chỉ tiêu, họ sẽ bị hành hạ bằng nhiều hình thức như bỏ đói, đánh đập, chích điện.

Qua sàng lọc, có 89 người đã xuất cảnh trái phép sang Campuchia. Bộ đội biên phòng tỉnh Tây Ninh đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị điều tra, xác minh để xử lý theo quy định. 72 người có hộ chiếu và hành trình xuất cảnh hợp pháp được bàn giao cho Phòng cảnh sát hình sự Công an tỉnh Tây Ninh để tiếp tục khai thác, làm rõ dấu hiệu tội lừa đảo trên không gian mạng.

Đây không phải là lần đầu tiên Bộ đội biên phòng tỉnh Tây Ninh tiếp nhận công dân Việt Nam được Campuchia trao trả. Trong tuần trước, đơn vị này cũng đã phối hợp với các lực lượng chức năng tiếp nhận 45 trường hợp tương tự do Campuchia trao trả qua cửa khẩu quốc tế Mộc Bài. Những người này đa số được giải thoát từ các tổ chức lừa đảo, bị đưa vào các khu cách ly và buộc phải thực hiện việc lừa đảo qua nhiều hình thức.

Vụ việc này một lần nữa cho thấy tình trạng lừa đảo qua mạng xã hội đang diễn biến phức tạp và cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để ngăn chặn. Để biết thêm thông tin về tình trạng này, vui lòng truy cập https://www.moi.gov.vn/ hoặc liên hệ với cơ quan chức năng gần nhất.

Lừa đảo tuyển dụng trực tuyến đang trở thành một vấn đề đáng báo động trong thời đại kỹ thuật số. Trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, Zalo,… xuất hiện hàng loạt tin tuyển dụng hấp dẫn, thu hút sự chú ý của nhiều sinh viên và lao động phổ thông. Tuy nhiên, nhiều người trong số họ đã trở thành nạn nhân của các ‘bẫy’ việc làm tinh vi, mất trắng hàng trăm nghìn đến vài triệu đồng chỉ sau vài cú nhấp chuột và tin nhắn chuyển khoản.

Các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng tâm lý muốn có việc làm nhanh chóng và thu nhập cao của người lao động, đặc biệt là sinh viên và lao động phổ thông. Theo thống kê từ Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an TP.HCM, số vụ lừa đảo tuyển dụng trực tuyến trong nửa đầu năm 2025 có chiều hướng tăng mạnh. Các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi, từ dựng fanpage giả mạo công ty thật, sử dụng hình ảnh thương hiệu uy tín, đến tổ chức phỏng vấn qua video call để tạo niềm tin.

Chuyên gia dự báo nguồn nhân lực Trần Anh Tuấn nhận định: ‘Tội phạm lợi dụng tâm lý người lao động muốn có việc ngay, không có nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là mong muốn thu nhập cao mà ít ràng buộc. Đây chính là lỗ hổng để tội phạm khai thác.’ Ông cũng nhấn mạnh rằng người lao động cần phải tỉnh táo và cẩn thận khi tìm việc làm trực tuyến.

Để tránh trở thành nạn nhân của các ‘bẫy’ việc làm, người tìm việc cần thận trọng và tỉnh táo. Giám đốc kinh doanh Việc Làm Tốt Dương Việt Linh khuyến cáo: ‘Tuyệt đối không chuyển tiền trước, không gửi thông tin cá nhân nếu chưa xác minh doanh nghiệp. Người tìm việc nên kiểm tra thông tin qua trang web chính thức, gọi điện thoại đến tổng đài hoặc hỏi cộng đồng uy tín.’ Cô cũng khuyên người lao động nên tìm hiểu kỹ về công ty và vị trí tuyển dụng trước khi ứng tuyển.

Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội, diễn đàn việc làm cũng cần phải chịu trách nhiệm kiểm soát nội dung tuyển dụng. Các sàn việc làm cần có cơ chế xác minh tài khoản người đăng tin, gắn nhãn tin ‘đã xác thực’ và tăng cường AI lọc nội dung lừa đảo. Điều này sẽ giúp giảm thiểu số lượng tin tuyển dụng lừa đảo và bảo vệ người lao động.

Công an TP.HCM kêu gọi các trường học, báo chí, doanh nghiệp cùng vào cuộc để nâng cao nhận thức cộng đồng về vấn đề này. Với hàng ngàn sinh viên sắp tốt nghiệp, kỳ nghỉ hè là ‘thời điểm vàng’ của thị trường lao động, nhưng cũng là ‘mùa săn mồi’ của các đối tượng xấu.

Trong thế giới việc làm số hóa, sự tỉnh táo là ‘tấm khiên’ đầu tiên bảo vệ người lao động khỏi những cú lừa đầy đau đớn. Công việc thật sẽ không yêu cầu bạn trả tiền trước để được làm việc. Do đó, người lao động cần phải cẩn thận và tỉnh táo khi tìm việc làm trực tuyến để tránh trở thành nạn nhân của các ‘bẫy’ việc làm.