Trong thời đại thông tin số hiện nay, việc phân biệt giữa thông tin thật và tin giả đang trở thành một thách thức ngày càng lớn đối với người dùng internet. Sự lan truyền nhanh chóng của tin giả trên không gian mạng không chỉ làm混乱 thông tin mà còn đặt ra thách thức lớn cho việc tìm kiếm và xác thực thông tin chính xác.

Các chuyên gia quốc tế về kiểm chứng thông tin và giảng dạy tại nhiều trường đại học hàng đầu đã chỉ ra rằng người dùng internet nên trang bị tư duy phản biện và đặt ra bốn câu hỏi cơ bản để đánh giá độ tin cậy của thông tin. Internet, với hàng tỷ trang web và thông tin được cập nhật liên tục, đã trở thành một kho kiến thức khổng lồ nhưng đồng thời cũng là môi trường lý tưởng cho sự lan truyền của tin giả và thông tin sai lệch.

Nhiều người, bao gồm cả sinh viên và giảng viên, vẫn dễ dàng bị đánh lừa bởi những thông tin sai sự thật do không có đủ kỹ năng để kiểm chứng. Theo giáo sư Sam Wineburg từ Đại học Stanford, Mỹ, giới học thuật cũng thường mắc bẫy khi tiếp cận thông tin trực tuyến vì không áp dụng đúng phương pháp kiểm chứng thông tin. Trong khi đó, các chuyên gia kiểm chứng lại đạt kết quả tốt hơn nhờ áp dụng những nguyên tắc cụ thể và phương pháp luận nghiêm ngặt.

Các chuyên gia nhận định rằng tin giả thường đánh vào cảm xúc mạnh như giận dữ, lo sợ, hoặc củng cố niềm tin sẵn có của người đọc. Khi nội dung được chia sẻ từ nguồn quen thuộc hoặc xuất hiện nhiều lần, người dùng càng dễ tin tưởng mà không kiểm chứng. Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của việc nâng cao khả năng nhận diện tin giả và thông tin sai lệch.

Để nâng cao khả năng nhận diện tin giả, các chuyên gia khuyến nghị người đọc tự đặt ra bốn câu hỏi cơ bản. Thứ nhất, nguồn tin đến từ đâu? Việc truy ngược nguồn, đánh giá mức độ tin cậy của nơi phát tán thông tin là bước đầu tiên quan trọng trong việc xác thực thông tin. Thứ hai, các nguồn tin đáng tin cậy khác nói gì? Một cách hiệu quả là so sánh thông tin đang nghi vấn với các cơ quan báo chí lớn, hoặc phát ngôn chính thức từ cá nhân hay tổ chức liên quan.

Thứ ba, người đọc cần nhận diện liệu bản thân có đang bị thiên kiến chi phối? Việc nhận diện thiên kiến cá nhân là bước quan trọng để không mù quáng tin theo thông tin sai lệch. Cuối cùng, ngữ cảnh ra sao? Cần hiểu bối cảnh đầy đủ trước khi chia sẻ hay bình luận về một thông tin nào đó.

Chuyên gia Claire Wardle, đồng sáng lập tổ chức First Draft chuyên về kiểm chứng tin tức, cho rằng câu hỏi quan trọng nhất không phải là việc bản thân có tin vào thông tin đó hay không, mà là liệu việc chia sẻ nó có thể gây hại cho ai hay không. Cách tiếp cận này khuyến khích người dùng internet suy nghĩ có trách nhiệm trước khi lan truyền thông tin.

Hiện nay, nhiều tổ chức quốc tế đã phát triển các công cụ miễn phí giúp người dùng xác thực hình ảnh, video, giọng nói hoặc kiểm tra độ tin cậy của các tuyên bố. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là giữ thói quen nghi ngờ tích cực và tư duy phản biện mỗi ngày. Sự kết hợp giữa công nghệ và kỹ năng phân tích sẽ giúp người dùng internet trở nên thông thái hơn trong việc tiếp cận và đánh giá thông tin.

Trong thời đại số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của nhiều người. Đặc biệt, đối với phụ nữ, mạng xã hội không chỉ là một công cụ giải trí mà còn là một phương tiện hữu ích giúp họ kết nối, chia sẻ và tìm kiếm thông tin hữu ích. Nhiều chị em đã biết cách tận dụng mạng xã hội để giữ ‘lửa’ tổ ấm, gắn kết tình cảm gia đình và vun đắp hạnh phúc.

Chị Thanh Hoàng, ở phường Cái Răng, là một ví dụ điển hình. Sau khi mất việc do công ty kinh doanh thua lỗ, chị Hoàng đã trở thành bà nội trợ toàn thời gian. Tuy nhiên, chị không để cuộc sống của mình trở nên nhàm chán. Thay vào đó, chị đã lên mạng xã hội để tìm kiếm cơ hội việc làm và học hỏi kinh nghiệm. Chị đã tham gia vào các nhóm, hội làm bánh để học tập kinh nghiệm và dành thời gian tự học làm bánh theo những clip trên Youtube. Chị Hoàng cũng đã mạnh dạn bán bánh online tại nhà sau thời gian tích lũy kiến thức. Chị thường đăng bán bánh trên trang cá nhân và bán trên các hội nhóm, ShopeeFood… Nhờ đó, khách hàng biết đến mình nhiều hơn, việc kinh doanh thuận lợi hơn. Chị Hoàng chia sẻ rằng, nhờ tận dụng lợi thế mạng xã hội mà cuộc sống của chị có nhiều thay đổi tích cực. Ngoài ra, mạng xã hội cũng giúp chị Hoàng kết bạn với những chị em nội trợ khác, được học hỏi nhiều điều hay trong việc nuôi dạy con cái, chăm sóc gia đình…

Chị Bảo Trân, ở phường Ninh Kiều, cũng có trải nghiệm tương tự. Chị Trân thường lướt mạng xã hội sau khi hoàn tất công việc ở cửa hàng kinh doanh, sửa chữa điện thoại và lo chu toàn việc cơm nước cho chồng con. Chị Trân chia sẻ rằng, mạng xã hội là phương tiện hữu ích giúp chị kết nối với bạn bè, tham gia vào các nhóm cộng đồng trực tuyến liên quan đến việc nấu ăn ngon, chăm sóc tổ ấm, trang trí nhà cửa, làm đẹp… Nhờ đó, chị cập nhật nhiều kiến thức bổ ích để chăm sóc bản thân và gia đình tốt hơn. Mạng xã hội cũng giúp chị Trân học được cách chế biến nhiều món ăn mới lạ để vào bếp trổ tài cho chồng con thưởng thức. Chị còn tận dụng các chương trình học tập sinh động trên mạng để kèm cặp con học tập; hướng dẫn, kiểm soát và đồng hành cùng con trong quá trình học tập để giúp con sử dụng điện thoại một cách an toàn và hiệu quả.

Đối với chị Huỳnh Như, ở phường Ninh Kiều, mạng xã hội là phương tiện giúp các thành viên trong gia đình kết nối tình cảm. Chị Như kể rằng, công việc kinh doanh của chồng chị phải đi công tác thường xuyên, có khi vắng nhà hàng tuần liền. Chị Như đã lập nhóm Zalo riêng của gia đình với tên ‘Nhà của Bi Bo’. Nhờ có nhóm Zalo này, các thành viên trong gia đình thường xuyên hỏi han, chia sẻ với nhau những chuyện vui buồn trong cuộc sống. Chính sự quan tâm lẫn nhau từ những điều nhỏ như thế giúp các thành viên trong gia đình chị Như thêm gắn kết, thương yêu nhau hơn.

Trong thời đại 4.0, phụ nữ dễ dàng cập nhật tri thức, khẳng định bản thân và nâng cao chất lượng cuộc sống với chiếc điện thoại thông minh. Việc sử dụng mạng xã hội đúng cách, đúng mục đích, không chỉ giúp nhiều chị em mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn thông tin, tri thức mà còn góp phần gắn kết tình cảm, giữ ‘lửa’ cho tổ ấm, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc.