Bắt cóc online – một hình thức lừa đảo công nghệ cao đang ngày càng gia tăng và gây ra nhiều lo ngại trong cộng đồng. Hình thức lừa đảo này được ghi nhận lần đầu tiên từ tháng 3 năm nay và đã gây ra nhiều vụ việc nghiêm trọng, với số tiền bị mất ngày càng tăng.

Các đối tượng chính của bắt cóc online thường là học sinh, sinh viên, đặc biệt là những người trẻ tuổi. Họ dễ bị ảnh hưởng bởi các chiến thuật tâm lý và thường sống xa gia đình, dễ bị cô lập. Ví dụ, các vụ việc tại TP.HCM và Hà Nội cho thấy nạn nhân chủ yếu là sinh viên từ 18-19 tuổi. Sự thiếu kinh nghiệm và thiếu kiến thức về các chiêu trò lừa đảo khiến họ dễ dàng trở thành nạn nhân.

Hình thức bắt cóc online khác biệt so với hình thức bắt cóc truyền thống vì không có sự tiếp xúc vật lý. Các đối tượng sử dụng điện thoại, tin nhắn, hoặc ứng dụng như Zoom để giả danh công an, viện kiểm sát, yêu cầu nạn nhân tự cô lập trong phòng trọ hoặc khách sạn. Sau đó, họ quay video giả bị bắt cóc và gửi cho gia đình để đòi tiền chuộc. Điều này tạo cảm giác như một vụ bắt cóc thật, dù hoàn toàn diễn ra trực tuyến.

Các đối tượng thường yêu cầu nạn nhân quay video hoặc chụp ảnh giả bị bắt cóc để gửi cho gia đình. Trong nhiều trường hợp, nữ sinh bị bắt cởi đồ rồi quay clip tống tiền người nhà. Nạn nhân thường tuân theo các yêu cầu của kẻ bắt cóc do sợ hãi bị bắt giữ hoặc đối mặt với hậu quả pháp lý. Họ bị đe dọa bởi các cáo buộc giả mạo như rửa tiền và bị yêu cầu cắt liên lạc với gia đình, tạo cảm giác cô lập.

Các cơ quan chức năng đã nhận được nhiều báo cáo về hình thức bắt cóc online này và đang tích cực điều tra, ngăn chặn. Cộng đồng cũng cần nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức để phòng tránh loại hình lừa đảo này. Việc nâng cao nhận thức và kiến thức về các chiêu trò lừa đảo sẽ giúp giảm thiểu số lượng vụ việc và bảo vệ các nạn nhân tiềm năng. Liên quan đến vấn đề này, bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin tại đây.

Cộng đồng cần có các biện pháp phòng ngừa và cảnh báo để tránh trở thành nạn nhân của hình thức lừa đảo này. Các chuyên gia an ninh mạng và cơ quan chức năng đang nỗ lực làm việc để ngăn chặn và xử lý các vụ việc. Bạn có thể cập nhật thông tin mới nhất về vấn đề này tại trang web chính thức về tội phạm mạng.

Một hình thức lừa đảo mới đang ngày càng phổ biến, trong đó kẻ gian giả mạo nhân viên giao hàng (shipper) để chiếm đoạt tiền của nạn nhân. Nạn nhân nhận được cuộc gọi từ kẻ lạ, tự xưng là shipper và thông báo cần chuyển khoản một khoản phí phát sinh nhỏ. Chỉ sau vài thao tác, toàn bộ tiền trong tài khoản của nạn nhân đã bị mất.

Thủ đoạn lừa đảo này được xem là tinh vi, tận dụng sự rò rỉ dữ liệu đơn hàng và tâm lý chủ quan của nạn nhân. Dữ liệu đơn hàng mà kẻ gian sử dụng đều chính xác đến kinh ngạc, bao gồm tên người nhận, địa chỉ, số điện thoại, thậm chí cả giá trị món đồ. Điều này khiến nạn nhân khó lòng nghi ngờ, nhất khi họ đang nóng lòng chờ hàng.

Nhiều người dùng đang thắc mắc làm thế nào những kẻ lừa đảo có được thông tin chi tiết đến vậy. Theo các chuyên gia, nguồn đầu tiên đến từ chính các sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển. Một số nhân viên nội bộ có thể bán dữ liệu khách hàng cho bên thứ ba với giá rẻ mạt. Nguồn thứ hai là các website và ứng dụng kém bảo mật, nơi người dùng vô tình để lộ thông tin cá nhân khi đăng ký tài khoản. Nguồn thứ ba và cũng đáng lo ngại nhất là thị trường ‘data rác’ được rao bán công khai trên mạng xã hội và các diễn đàn ngầm.

Tâm lý chủ quan cũng là một yếu tố then chốt khiến nhiều người mắc bẫy. Theo đó, một số thủ đoạn phổ biến của các đối tượng lừa đảo thường bao gồm gửi đường link hoặc mã QR độc hại. Chỉ cần nhấp vào, điện thoại của nạn nhân sẽ bị cài mã độc, cho phép tội phạm truy cập vào các ứng dụng ngân hàng.

Để tự bảo vệ mình, người dùng cần tuyệt đối không chuyển tiền trước cho bất kỳ ai tự xưng là shipper, dù đó là khoản phí nhỏ. Không bao giờ nhấp vào đường link lạ hoặc quét mã QR từ những tin nhắn không rõ nguồn gốc. Đặc biệt, mã OTP và mật khẩu ngân hàng là thông tin tuyệt mật, không được chia sẻ với bất kỳ ai, kể cả người tự nhận là nhân viên hỗ trợ.

Nhóm đối tượng dễ trở thành nạn nhân của tội phạm này là các bạn trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Lý do nằm ở sự chủ quan. Dù thành thạo sử dụng smartphone và mạng xã hội, nhiều bạn trẻ lại thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin cơ bản.

Những vụ lừa đảo shipper giả chỉ là phần nổi của tảng băng chìm về vấn đề rò rỉ dữ liệu cá nhân. Trong thời đại kỹ thuật số, việc bảo vệ thông tin cá nhân không còn là trách nhiệm riêng của mỗi cá nhân, mà đòi hỏi sự chung tay từ các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và ý thức của toàn xã hội.

Cơ quan chức năng đang tăng cường cảnh báo về những thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trong quá trình sắp xếp và triển khai chính quyền địa phương hai cấp. Một số đối tượng xấu đã lợi dụng tình hình này để thực hiện các hành vi gian lận, gây hoang mang và thiệt hại tài chính cho người dân.

Cụ thể, một số cá nhân đã giả danh nhân viên điện lực, tiếp cận người dân và yêu cầu họ cung cấp thông tin, cập nhật mã số khách hàng. Những kẻ lừa đảo này thường sử dụng các phương thức truyền thông hiện đại để tiếp cận nạn nhân, tạo sự tin tưởng và thuận lợi trong việc chiếm đoạt thông tin cá nhân.

Sau khi có được thông tin từ người dân, những kẻ lừa đảo sẽ gửi mã độc hoặc phần mềm độc hại đến các nạn nhân. Mã độc này có thể giúp những kẻ lừa đảo truy cập và chiếm quyền kiểm soát các thiết bị điện tử của người dân, từ đó lấy cắp thông tin quan trọng và thực hiện các giao dịch bất hợp pháp.

Đáng chú ý, một số đối tượng lừa đảo còn đưa ra những gợi ý về việc hoàn tiền điện bị chênh lệch giữa các tháng. Chúng tạo ra các kịch bản giả mạo về việc có khoản tiền thừa trong tài khoản điện của người dân và đề xuất hoàn trả lại số tiền này. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình này chỉ nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản của người dân.

Trước những thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi và đa dạng, người dân cần nâng cao cảnh giác và có những biện pháp phòng ngừa cần thiết. Cơ quan chức năng cũng đang tích cực vào cuộc, tăng cường công tác tuyên truyền và áp dụng các biện pháp phòng chống lừa đảo để bảo vệ quyền lợi của người dân.

Người dân cần lưu ý không cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào khi chưa xác minh rõ danh tính và mục đích sử dụng thông tin. Khi có những vấn đề liên quan đến dịch vụ điện lực hoặc các vấn đề khác, người dân nên liên hệ trực tiếp với các cơ quan chức năng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ để được hỗ trợ chính xác và an toàn.

Liên hệ với cơ quan chức năng để được hỗ trợ nếu bạn hoặc người thân của bạn trở thành nạn nhân của những thủ đoạn lừa đảo này.

Cảnh báo chiêu thức lừa đảo qua điện thoại tại Đà Nẵng

Mới đây, cơ quan công an tại Đà Nẵng đã cảnh báo về một trường hợp lừa đảo qua điện thoại, nạn nhân là chị H.N.T, sinh năm 1994, trú tại phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng. Chị T. đã trở thành mục tiêu của một chiêu thức lừa đảo tinh vi, dù không mới nhưng vẫn gây ra nhiều thiệt hại.

Vào ngày 13-7, chị T. nhận được cuộc gọi từ một người lạ tự xưng là cán bộ công an. Đối tượng này thông báo rằng chị cần cập nhật thông tin thường trú trên ứng dụng VNeID theo quy định mới. Thiếu kiểm chứng và có thể đang trong trạng thái tâm lý muốn thực hiện các yêu cầu liên quan đến hành chính một cách nhanh chóng, chị T. đã làm theo hướng dẫn của đối tượng. Chị thực hiện thao tác đăng nhập ứng dụng và thanh toán phí giao dịch 22.000 đồng qua tài khoản ngân hàng BIDV.

Tuy nhiên, đến sáng hôm sau, chị T. bàng hoàng phát hiện tài khoản của mình bị mất 129 triệu đồng mà không rõ lý do. Sự việc này đã khiến chị T. và gia đình cảm thấy sốc và lo lắng về vấn đề an toàn thông tin cá nhân cũng như sự an toàn của các giao dịch tài chính trực tuyến.

Vụ việc nêu trên cho thấy vẫn còn nhiều người chưa quen với các ứng dụng trực tuyến phục vụ công việc hành chính, đồng thời cũng thiếu cảnh giác trước những cuộc gọi, tin nhắn từ người lạ. Cơ quan công an tại Đà Nẵng cũng như các chuyên gia an ninh mạng thường xuyên cảnh báo người dân cần cẩn trọng khi tiếp nhận thông tin từ những nguồn không chính thống, không cung cấp thông tin cá nhân cũng như thực hiện các yêu cầu chuyển tiền khi chưa có sự xác minh thông tin.

Chi tiết bài viết tại đây

Sử dụng Wi-Fi miễn phí ở các địa điểm công cộng như quán cà phê, sân bay hay khách sạn đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của nhiều người. Tuy nhiên, việc này cũng tiềm ẩn những rủi ro về bảo mật mà người dùng cần phải cân nhắc.

Thực tế là phần lớn các trang web và ứng dụng hiện nay đã được mã hóa bằng giao thức HTTPS, giúp bảo vệ thông tin đăng nhập, tin nhắn và dữ liệu mua sắm trực tuyến của người dùng. Sự mã hóa này tạo ra một lớp bảo vệ quan trọng, giúp ngăn chặn việc dữ liệu bị đánh cắp hoặc truy cập trái phép.

Tuy nhiên, vẫn có những kẽ hở trong việc sử dụng Wi-Fi công cộng mà người dùng cần phải biết. Yêu cầu DNS – dữ liệu về những trang web mà người dùng truy cập – vẫn có thể bị lộ. Một số website nhỏ hoặc cũ không sử dụng mã hóa tốt, tạo ra khoảng trống cho tin tặc khai thác. Đây là một trong những rủi ro mà người dùng cần phải chú ý khi sử dụng Wi-Fi công cộng.

Rủi ro thật sự đến từ việc người dùng kết nối nhầm mạng Wi-Fi giả mạo. Hacker có thể tạo ra một mạng Wi-Fi giả có tên gần giống mạng chính thức để đánh lừa người dùng. Một khi kết nối, hacker có quyền kiểm soát mọi dữ liệu đi qua mạng đó, từ việc chèn trang đăng nhập giả để đánh cắp mật khẩu đến chiếm quyền các phiên đăng nhập đang mở. Điều này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng nếu người dùng không cẩn thận.

Để sử dụng Wi-Fi công cộng an toàn hơn, người dùng cần thực hiện một số biện pháp phòng ngừa. Trước hết, người dùng cần xác minh mạng Wi-Fi trước khi kết nối bằng cách hỏi nhân viên quán cà phê hoặc khách sạn về tên chính xác của mạng. Ngoài ra, nên tắt tính năng tự động kết nối và chia sẻ file trên thiết bị. Sử dụng VPN (mạng riêng ảo) để tạo đường hầm mã hóa giữa thiết bị và trang web truy cập cũng là một giải pháp hiệu quả.

Người dùng cũng nên chỉ đăng nhập và nhập thông tin nhạy cảm trên các trang web có biểu tượng ổ khóa (HTTPS). Điều này giúp đảm bảo rằng dữ liệu được truyền tải một cách an toàn và bảo mật. Cuối cùng, người dùng cần cập nhật thiết bị thường xuyên để vá lỗ hổng bảo mật và tránh sử dụng Wi-Fi công cộng để giao dịch ngân hàng hoặc làm việc với dữ liệu quan trọng nếu không thật sự cần thiết.

Bằng cách thực hiện những biện pháp phòng ngừa này, người dùng có thể giảm thiểu rủi ro và sử dụng Wi-Fi công cộng một cách an toàn hơn. Sự cẩn thận và hiểu biết về bảo mật sẽ giúp người dùng tận dụng được sự tiện lợi của Wi-Fi công cộng mà không phải lo lắng về những rủi ro tiềm ẩn.

Lừa đảo qua mạng xã hội đang trở thành một vấn đề ngày càng đáng lo ngại, đặc biệt là trong bối cảnh nhiều người tiêu dùng đang tìm kiếm các chương trình du lịch giá rẻ vào phút chót. Các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng tâm lý này để thực hiện các hành vi gian dối, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho người nhẹ dạ.

Một trong những thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay là tạo ra các fanpage giả mạo trên mạng xã hội, thường có tích xanh để tạo lòng tin cho người dùng. Những fanpage này đăng tải các chương trình du lịch gần giống với các cơ sở chính thống, nhưng với giá cả hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, để đặt phòng, khách hàng thường được yêu cầu chuyển cọc trước 50%. Sau đó, các đối tượng lừa đảo sẽ gửi mã đặt phòng giả và cắt đứt liên lạc với nạn nhân.

Các fanpage lừa đảo thường sao chép nội dung bài đăng, hình ảnh và quy trình đặt phòng và thanh toán từ trang chính thống. Chúng chạy quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook với nội dung hấp dẫn và đánh vào tâm lý ham rẻ của người dùng. Khi giao dịch xong, các đối tượng thông báo hết phòng và hướng dẫn nạn nhân liên hệ ‘kế toán’ để được hoàn tiền. Tuy nhiên, khi khách gọi, chúng yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản hoặc gửi link thanh toán qua cổng trung gian như VnPay để tạo cảm giác hợp lệ.

Nhiều người đã trở thành nạn nhân của những trò lừa đảo này, mất thêm tiền hoặc lộ dữ liệu tài chính do lo lắng muốn lấy lại tiền và làm theo yêu cầu của đối tượng lừa đảo. Chỉ khi nghi ngờ hoặc không liên lạc được với ‘bên đặt phòng’, nạn nhân mới gọi đến hotline chính thức của khách sạn để xác minh, nhưng lúc đó thường đã quá muộn.

Để nhận biết và tránh bị lừa đảo, người dùng cần chú ý đến các dấu hiệu như tương tác bất thường trên fanpage (nhiều lượt thích nhưng ít hoặc không có bình luận thật), thông tin ‘Giới thiệu’ không rõ ràng (do nước ngoài quản lý hoặc mới lập) và số điện thoại không khớp với website chính thức. Người dùng nên kiểm tra mục ‘Tính minh bạch của Trang’ để xem người quản lý trang và lịch sử đổi tên fanpage. Điều này sẽ giúp người dùng tránh bị lừa đảo và đảm bảo an toàn cho thông tin cá nhân và tài chính của mình.

Đối với những trường hợp cụ thể như đã đề cập, người dùng cần đặc biệt cẩn thận khi thực hiện giao dịch trên mạng xã hội. Mọi thông tin và giao dịch nên được xác minh kỹ lưỡng trước khi thực hiện, và không nên cung cấp thông tin tài khoản hoặc thực hiện thanh toán qua các liên kết không rõ nguồn gốc . Bảo vệ thông tin cá nhân và tài chính là trách nhiệm của mỗi người dùng.

Hiện nay, tình trạng lừa đảo giả mạo shipper vẫn liên tục xảy ra và nhiều người trở thành nạn nhân của những kẻ gian manh này. Chúng thường lợi dụng sự chủ quan của người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến và sự thiếu cảnh giác khi giao dịch.

Những chiêu lừa đảo phổ biến mà kẻ gian sử dụng bao gồm việc gọi điện giả danh nhân viên giao hàng. Kẻ lừa đảo thường đọc chính xác tên, số điện thoại và địa chỉ của khách hàng để tạo sự tin tưởng. Sau đó, chúng yêu cầu khách hàng chuyển khoản vào tài khoản cá nhân với lý do phát sinh phí giao hàng hoặc phí bảo hiểm hàng hóa. Ngay khi nhận được tiền, đối tượng lập tức chặn liên lạc, khiến nạn nhân mất tiền và không nhận được hàng.

Một thủ đoạn khác mà kẻ gian sử dụng là đánh vào sự lo sợ của nạn nhân bằng cách thông báo đã chuyển nhầm tài khoản ‘hội viên shipper’. Đối tượng thường nói rằng nếu không hủy dịch vụ, tài khoản sẽ bị trừ từ 2 đến 3,5 triệu đồng mỗi tháng. Trong tình huống căng thẳng này, nhiều người làm theo yêu cầu của kẻ lừa đảo, nhấp vào liên kết lạ hoặc cung cấp mã OTP để ‘hủy dịch vụ’, vô tình mở đường cho kẻ gian chiếm đoạt tiền và thông tin cá nhân.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng người dân dễ sập bẫy của kẻ lừa đảo. Một trong số đó là tình trạng rò rỉ dữ liệu cá nhân, tâm lý sợ mất đơn hàng, và sự vội vàng nhận hàng khi bận rộn. Ngoài ra, sự chuyên nghiệp của những kẻ lừa đảo cũng là một yếu tố quan trọng. Chúng thường sử dụng giọng nói tự tin, thuật ngữ chuyên ngành vận chuyển, thậm chí gửi hình ảnh giả mạo nhân viên giao hàng hoặc phiếu giao hàng để củng cố lòng tin của khách hàng.

Để nhận biết và phòng tránh những chiêu lừa đảo này, người tiêu dùng cần lưu ý rằng nhân viên giao hàng chính thống không bao giờ yêu cầu khách hàng chuyển khoản vào tài khoản cá nhân trước khi nhận hàng. Nếu gặp tình huống yêu cầu đóng phí bổ sung hoặc cung cấp mã OTP để hoàn tất giao dịch, người mua phải lập tức dừng lại và xác minh thông tin qua ứng dụng chính thức của đơn vị vận chuyển.

Khi bị lừa, người dân cần giữ lại toàn bộ bằng chứng, trình báo cơ quan công an gần nhất hoặc liên hệ với các đường dây nóng để được hỗ trợ xử lý. Chúng ta cần nâng cao cảnh giác và chung tay ngăn chặn những hành vi lừa đảo này để tạo môi trường mua bán trực tuyến an toàn hơn.

Công an thành phố Hồ Chí Minh gần đây đã phát hiện và giải cứu nhiều trường hợp lừa đảo “bắt cóc online” nhắm vào học sinh, sinh viên. Những kẻ lừa đảo thường lợi dụng sự am hiểu công nghệ của nạn nhân nhưng thiếu kỹ năng nhận diện chiêu trò lừa đảo để dẫn dắt họ vào bẫy.

Một trường hợp điển hình gần đây là sinh viên L.T.K.Y (SN 2004, ngụ phường Bảy Hiền, thành phố Hồ Chí Minh). Y nhận được cuộc gọi điện thoại tự xưng là nhân viên giao hàng Shopee yêu cầu kết bạn Zalo. Sau đó, một người mặc sắc phục Công an gọi video qua Zalo, nói rằng Y liên quan đến đường dây ma túy và rửa tiền. Người này yêu cầu Y cài phần mềm “Zoom Workplace” và đăng nhập theo mã riêng để “làm việc nội bộ”. Trong quá trình “làm việc”, các đối tượng biết Y muốn đi du học Mỹ nên yêu cầu Y chuyển khoản tổng cộng hơn 800 triệu đồng vào tài khoản ngân hàng chúng chỉ định để “chứng minh tài chính”.

Các đối tượng lừa đảo thường tiếp cận nạn nhân thông qua tin nhắn, cuộc gọi hoặc video call. Chúng giả danh cán bộ Công an, nói rằng đang xử lý vụ án liên quan đến nạn nhân như rửa tiền, buôn bán ma túy, gian lận tài chính… Qua đó, chúng gieo rắc sự hoang mang, sợ hãi vào tâm lý người bị hại. Khi nạn nhân bắt đầu lo sợ, chúng liền yêu cầu người đó “hợp tác điều tra” bằng cách rời khỏi nơi ở, đến thuê một phòng khách sạn hay nhà nghỉ, ở yên một chỗ.

Thượng tá Lê Duy Sâm, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an thành phố Hồ Chí Minh, cho biết học sinh, sinh viên, người trẻ cần trang bị cho mình kỹ năng nhận diện chiêu trò lừa đảo, cảnh giác cao độ trước mọi yêu cầu bất thường qua mạng. Đừng để “màn hình điện thoại” trở thành công cụ dẫn dắt cuộc đời bạn rơi vào tay kẻ xấu.

Công an thành phố Hồ Chí Minh đã giải cứu nhiều nạn nhân trong các vụ lừa đảo “bắt cóc online” và cảnh báo người dân cần cẩn thận khi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn lạ. Bất kỳ cuộc gọi nào mạo danh cán bộ Công an, Viện Kiểm sát, yêu cầu cài phần mềm, chuyển tiền hoặc thuê khách sạn… đều là lừa đảo. ANTV đã đưa tin về các vụ việc này và cảnh báo người dân cần nâng cao cảnh giác.

Người dân cần phải tỉnh táo và cảnh giác khi nhận được các cuộc gọi yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Nếu có nghi ngờ, người dân nên trực tiếp liên hệ với cơ quan chức năng để được hỗ trợ và hướng dẫn. Bộ Công an cũng đã có cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo này và yêu cầu người dân cần cẩn thận.

Trong thời đại số, việc lừa đảo trực tuyến đang trở thành một vấn đề cấp thiết và cần được quan tâm. Số liệu thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông cho thấy Việt Nam hiện có hơn 70 triệu người sử dụng Internet trên tổng số hơn 100 triệu dân, đứng top đầu khu vực về mật độ sử dụng mạng xã hội và dịch vụ trực tuyến. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng dẫn đến sự gia tăng mạnh mẽ của các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Hàng loạt vụ việc người dân bị lừa mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng qua mạng xã hội, email giả mạo, ứng dụng độc hại, website lừa đảo… đã được ghi nhận tại nhiều địa phương. Các đối tượng lừa đảo ngày càng trở nên tinh vi, sử dụng công nghệ cao để qua mặt cả những người có hiểu biết. Mục tiêu cuối cùng của họ luôn là chiếm đoạt tài sản thông qua thủ đoạn giả danh, đánh vào tâm lý sợ hãi, nhẹ dạ, lòng tham hoặc sự thiếu cảnh giác của nạn nhân.

Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) đã phát hành tài liệu hướng dẫn ‘Kỹ năng nhận diện và phòng chống lừa đảo trực tuyến’, trong đó tổng hợp nhiều phương thức và kịch bản lừa đảo phổ biến. Các hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay bao gồm giả mạo cơ quan nhà nước, công an, tòa án… gọi điện yêu cầu phối hợp điều tra, chuyển tiền phục vụ kiểm tra tài chính; lừa đảo trúng thưởng, việc làm, đầu tư sinh lời cao, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền đặt cọc; tấn công bằng mã độc thông qua ứng dụng giả mạo, file đính kèm trong email, hoặc liên kết chứa mã độc; giả danh người thân qua mạng xã hội, dùng ảnh, video giả (deepfake) nhờ chuyển tiền gấp; tấn công tài khoản ngân hàng, ví điện tử thông qua các kỹ thuật phishing (giả mạo), smishing (tin nhắn lừa đảo), vishing (cuộc gọi lừa đảo)…

Để tự bảo vệ trên không gian mạng, Cục An toàn thông tin đã đưa ra 5 nhóm kỹ năng thiết yếu. Thứ nhất là kỹ năng nhận biết, giúp người dân kịp thời phát hiện nguy cơ. Người dùng cần nắm được cách tiếp cận, phương thức lừa đảo và kịch bản thường gặp. Thứ hai là kỹ năng phát hiện, giúp người dùng nhận diện các dấu hiệu lừa đảo qua các kênh như cuộc gọi, email, mạng xã hội, website, ứng dụng… Thứ ba là kỹ năng xử lý, khi nghi ngờ hoặc đã rơi vào bẫy lừa đảo, người dân cần biết cách xử lý đúng đắn. Thứ tư là kỹ năng phòng tránh, với nguyên tắc quan trọng là ‘phòng hơn chống’. Cuối cùng là kỹ năng bảo vệ lâu dài, với ‘3 nguyên tắc vàng’ và ‘6 KHÔNG’. Need sự chung tay của cả cộng đồng trong việc phòng chống lừa đảo trực tuyến.

Lừa đảo trực tuyến là tội phạm công nghệ cao, khó kiểm soát và dễ lan rộng. Do đó, việc chủ động nhận diện và cảnh báo là vô cùng cần thiết. Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, người dân cũng cần tích cực tham gia tuyên truyền, chia sẻ kiến thức phòng chống lừa đảo đến cộng đồng.