Mùa Đông và Tiền Sản Giật: Nguy Cơ & Phòng Ngừa cho Bà Bầu

Mùa đông lạnh không chỉ làm chúng ta cảm thấy khó chịu mà còn có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật – một biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ.

Tiền sản giật là gì?

Theo các chuyên gia tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, tiền sản giật là tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ, kèm theo một hoặc nhiều dấu hiệu như phù (mặt, tay, chân), protein trong nước tiểu, đau đầu, hoa mắt, nhìn mờ, đau vùng thượng vị, và rối loạn chức năng gan, thận hoặc nhau thai. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tiền sản giật có thể dẫn tới sản giật, sinh non, chậm phát triển thai nhi và thậm chí đe dọa tính mạng mẹ và bé.

Mùa đông có làm tăng nguy cơ tiền sản giật không?

Nhiều nghiên cứu dịch tễ học tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đã ghi nhận tỷ lệ tiền sản giật cao hơn vào mùa đông và đầu mùa xuân. Đặc biệt, những phụ nữ mang thai trong ba tháng cuối hoặc bước vào giai đoạn cuối thai kỳ trong thời tiết lạnh có nguy cơ cao hơn so với mùa hè.

Cơ chế thời tiết lạnh ảnh hưởng đến tiền sản giật

• Lạnh gây co mạch, tăng huyết áp: Khi nhiệt độ giảm, mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt, làm tăng sức cản mạch và huyết áp, tạo điều kiện cho tiền sản giật phát triển.
• Giảm vitamin D: Ánh nắng mặt trời ít hơn làm giảm tổng hợp vitamin D, một yếu tố liên quan tới chức năng nội mô mạch máu và nguy cơ tiền sản giật. Nhiều nghiên cứu cho thấy phụ nữ thiếu vitamin D có nguy cơ cao hơn 1,5‑2 lần.
• Tăng phản ứng viêm và stress oxy hoá: Nhiệt độ lạnh kích hoạt phản ứng viêm và stress oxy hoá, trong khi tiền sản giật là bệnh lý có nền viêm và rối loạn mạch máu.
• Nguy cơ nhiễm trùng tăng: Mùa đông là thời điểm phổ biến các bệnh như cúm và nhiễm trùng hô hấp. Nhiễm trùng trong thai kỳ có thể làm tăng phản ứng viêm toàn thân, đẩy nhanh quá trình phát triển tiền sản giật, nhất là ở phụ nữ béo phì, đái tháo đường hoặc có tiền sử tăng huyết áp.

Ai cần chú ý đặc biệt vào mùa đông?

Những nhóm phụ nữ sau đây nên được theo dõi chặt chẽ hơn:

• Thai phụ lần đầu.
• Thừa cân hoặc béo phì.
• Có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sản giật.
• Mang đa thai.
• Đã từng mắc tiền sản giật trong lần mang thai trước.

Biện pháp phòng ngừa tiền sản giật trong thời tiết lạnh

• Theo dõi huyết áp đều đặn: Đo huyết áp tại nhà ít nhất 2‑3 lần mỗi tuần và không bỏ lỡ các buổi khám thai dù thời tiết lạnh.
• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Hạn chế muối, tăng cường rau xanh, trái cây, bổ sung canxi và vitamin D theo chỉ định của bác sĩ.
• Bổ sung vitamin D: Tắm nắng nhẹ khi có điều kiện hoặc dùng thuốc bổ sung vitamin D nếu xét nghiệm cho thấy thiếu hụt.
• Giữ ấm nhưng vẫn vận động: Đảm bảo tay, chân ấm bằng áo len, găng tay; duy trì hoạt động nhẹ như đi bộ, yoga cho bà bầu.
• Nhận biết dấu hiệu cảnh báo: Đau đầu dữ dội, hoa mắt, nhìn mờ, phù nhanh, đau vùng thượng vị, hoặc huyết áp ≥140/90 mmHg – cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Mùa đông lạnh có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật, nhưng với việc theo dõi huyết áp, dinh dưỡng cân đối và lối sống lành mạnh, bà bầu hoàn toàn có thể bảo vệ sức khỏe cho mình và bé.

Thúy Nga